1960 Met Johan Kaart - Als 't effe kan, ja dan (1960),
vallen we gelijk met de deur in huis. Op 20januari 1960 woedt er een zware storm. In Den-Helder wordt windkracht 10 gemeten en een windstoot van 145km/uur. Voor die tijd is het tussen 9 en 17januari zwaar winters met matige vorst en enkele keren hevige sneeuwval. Lang regenen, kan het ook in de winter, op 30januari 1960 regent het 23.5uur aaneengesloten er valt maar 18.5mm. Februari telt veel dagen met vorst met nu en dan sneeuw. De lente van 1960 is aan de droge kant, Op 28maart 1960 staat de lancering van de Tiros 1 satelliet op het programma, Het is de eerste weersatelliet die er gelanceerd wordt. Het doel is om de bewolking op aarde in beeld te brengen. De lancering wordt op het laatste moment uitgesteld om op 1april 1960 dan toch gelanceerd te worden. 25juni 1960 de aarde schudt en trilt in Stamproy met een aardbeving van 4.2 op de schaal van Richter. Echt zomers is het dit jaar niet geweest, wel is de zomer aan de natte kant. September gaat nat van start, in Den-Helder valt op 4september 93mm regenwater naar beneden. En van 11 tot 13 oktober valt er over een strook van Noord-Holland door de provincie Utrecht naar ZO Nederland ruim 100mm regen, met wateroverlast als gevolg. Het blijft nat ook in december op 4december wordt er in Joure 84mm neerslag afgetapt.
1961 In 1961 speelde de Shadows een zomers nummer - The rumble
Maar geen winters weer in de winter van 1961, wel valt er op 20januari ijzel bij opkomende dooi, en er zijn er enkele stormen die ons land teisteren maar de westelijke circulatie houd standvastig aan.
Op 17februari 1961 werd het in Ermelo 19graden. Op 17maart 1961 komt het kwik in Venlo tot een waarde van 22.8graden ook in het midden van het land wordt op veel plaatsen de 20graden gehaald, zeer uitzonderlijk voor de deze datum, en daarmee de warmste 17e maart. 28 mei 1961 wordt even ten noorden van Heerenveen een hagel/sneeuwdek gemeten van 5 a 10cm het is die dag ook hemelvaartsdag en de neerslag is afkomstig van een zware onweersbui. Op 30mei worden er nog steeds ijsklompen van deze bui gevonden. 13 november 1961 woed er een zware storm, het meest opvallend is dat de wind uit een voor Nederland zeer bijzonder hoek komt namelijk oost- noordoost, Den-Helder meet een etmaal gemiddelde van windkracht 8 en dat uit het noordoosten. Het toeval wil dat precies 11jaar late ook op 13 november maar nu in 1972 een zeerzware storm woedt met windstoten van orkaankracht. Sinterklaas kon zijn winter mantel in 1961 wel thuis laten, het werd op de ze 5e december ruim 13graden. Maar dan treed er een belangrijke weersomslag op. Van 16 tot 28 dec. is het helder vriezend weer bij lichte tot matige vorst, in Friesland begint de elfsteden koorts op te lopen. Tijdens de koude kerst vriest het in het oosten van het land ruim 15gr onder nul en zijn de vooruitzichten nog hoopvol de grote dag wordt voor de 30e december vast gesteld. Maar invallende dooi maakt snel een einde aan dit mooie sprookje.
1962
Kenny Lynch zingt in 1962 Up on the roof, en dat kwam nog zowat uit ook. Op 17februari 1962 ontsnapt Nederland aan een nieuwe waternoodramp, in Hamburg verdrinken 343 mensen, en worden er 18.000 geëvacueerd. Maart is een koude gure maand in 1962, met overvloedige sneeuwval en veel dagen met temperaturen rond het vriespunt. Van 12 to 16 maart is het volslagen winter met s’nachts temperaturen tussen de -3 en -9 en een sneeuwdek. Op 4april 1962 wordt in Nederland de laagste april barometerstand opgetekend met 977.8hPa. Op 1mei nog geen voorjaar, in Winterwijk vriest het s;’morgens ruim 4graden. 25mei 1962 is het ronduit koud in Nederland, op veel plaatsen komt het kwik amper tot de 9graden, de koudste 25 mei van de eeuw. Op 7juni de hoogste barometerstand van juni met 1039.0 hPa. 5 december de aanzet tot een wat later zou blijken een historische winter met zeer dichte mist met zichten van soms minder dan 5 meter. De mist kwam even na het middag uur en er werden mensen voor de stads en streek bussen gezet om de chauffeur aanwijzingen te kunnen geven. Door luchtdrukstijging boven Scandinavië wat de grote winter zou inluiden stijgt de luchtdruk boven Nederland naar 1047 hPa. De vorst valt in met diepvriestemperaturen van -14 in o.a. Ternaart (Gr). Op tweede kerstdag verovert de koude ons kikkerlandje en het gaat sneeuwen, plaatselijk ligt er die dag 10cm aan vers gevallen sneeuw. Een sneeuwstorm staat nog voor de jaarwisseling voor de deur en op 30december gaat de beer los, In het noorden en noordwesten van het land raken vele dorpen geïsoleerd van de buitenwereld door opstuivende sneeuw met sneeuwbergen van tussen de 3 en 5mtr hoog. En terwijl de kerkklokken het nieuwe jaar inluiden, maakt Nederland zich op voor de grootste winter van de 20e eeuw.
1963
Gitte Hænning zingt, Ik Wil Een Cowboy Als Man. Een flinke man moet het dan wel zijn om de sneeuwbergen te kunnen trotseren in de winter van 1963.
De winter van 1962-63 was de koudste winter van de afgelopen eeuw. We moeten zelfs terug naar de winter van 1829-1930 om een nog koudere winter tegen te komen. De winter van ‘63 kenmerkte zich door een extreme lange koude periode van 10 weken en begon op 22 december en duurde tot en met 3 maart. Ook daarvoor was het al koud geweest. Van 21 tot 23 november en in de eerste week van december had het al goed gevroren. De gemiddelde temperatuur is in de wintermaanden december, januari en februari is +2,2 C. Voor 1963 is dit –3,0 C. De laagste temperatuur is gemeten op 18 januari – de dag van de Elfstedentocht, in Joure en bedroeg –20,8 C.
Behalve dat het een koude winter was, was het ook een hele zonnige; 50% meer zon dan gemiddeld. Niettemin bleef de sneeuw die op de Tweede Kerstdag was gevallen, liggen tot in maart. Die sneeuwval leidde in de week tussen Kerst en Nieuwjaar tot grote verkeersproblemen. Tal van wegen werden voor enkele dagen afgesloten, omdat het onbegonnen werk was door de harde wind om deze sneeuwvrij te maken.
9janauri tot 19januari is het extreem koud, in Nederland wordt een gemiddelde etmaaltemperatuur van -11.2grC gemeten. De maximum temperatuur wordt in die dagen niet hoger dan -7.9grC.
15januari 1963 De strenge winter van 1963 duurt nu al 59dagen. Het IJsselmeer is voor de kerst van 1962 al dicht gevroren. Op deze dag lagen er ijsbergen in de Waddenzee en op de Gouwzee stonden auto’s geparkeerd
18januari 1963 Na een zeer koude nacht, In Joure heeft het 20.8grC gevroren wordt de Elfstedentocht van de eeuw gereden. Van de 577 deelnemers halen er maar 129 de finish. 21januari 1963 worden veel dorpen in het noorden van de buitenwereld afgesneden door een hevige sneeuwstorm, Op 20januari is de afsluitdijk al voor alle verkeer afgesloten. Op het IJsselmeer is de ijsdikte al toegenomen tot een halve meter De Noordzee ligt vol met drijfijs die volgens de weerverwachting naar het strand zou kruien. Op zaterdagavond 26januari 1963 vertelde weerman Joop Tonkelaar de tv kijkers”als u iets wil zien wat u waarschijnlijk nooit meer in uw leven te zien zult krijgen, dan moet u morgen naar de kust gaan. De dag daarop liepen de wegen vol, zonder het zich te realiseren was de weerman verantwoordelijk voor de eerste grote file in ons land. De grote winter zit ondertussen stevig in het zadel, naast een soms opkomende dooi weet koning winter de diepvries temperaturen goed te handhaven.
Ruim een maand later op 25februari wordt er een autotoertocht gereden van Medemblik naar staveren, de ANWB heeft borden op de route neergezet en tanken op het ijs is de gewoonste zaak van de wereld geworden.
5maart 1963 komt er een einde aan een 70 dagen durend sneeuwdek in deze koudste winter van de 20e eeuw. In de Bilt is de gemiddelde temperatuur op -3.1grC uitgekomen, dit is ruim 6graden kouder dan normaal. Op 3maart vriest het in het Groningse Spijk -17.6grC het wordt hiermee de koudste 3maart van de 20e eeuw. Op 1 juli 1963 valt er in Haaksbergen ruim 60mm regen naar beneden een regelrechte wolkbreuk, de zomer van 1963 wil niet echt vlotten, deze is koud en nat. Op 30augustus meet Dedemsvaart s’morgens de laagste temperatuur die dag van amper 3.6graden. Op 15november is het bijna najaarsachtig met een temperatuur van 15.1grC. Maar de winter is ook dit jaar niet ver weg op 15 december vriest het in Epen stenen uit de grond met -16.5grC. In de Bilt vriest het die dag nog altijd 12graden, een stevig dagrecord. Ook sneeuw op tweede kerstdag dit jaar maar de eerste kerstdag ligt er ook sneeuw, maar smelt nog de zelfde dag weg. Daarom geen officiële witte kerst deze keer. December is door de bank genomen behoorlijk koud geweest zelfs de koudste en de droogste sinds 1933 tussen 6 en 25december vriest het licht tot matig in bijna alle decembernachten, er valt geregeld sneeuw en met 11 ijsdagen is het een koude afsluiter van een bar en boos maar o zo boeiend jaar 1963.
1964 Met Joan Haanappel - Ik hou van de winter (1964) duiken we de winter van 1964 in.
De winter van 1964 is na de zeer koude winter van 1963 best wel koud. Zo vriest het in januari geregeld, februari is een zachte maand en ook een droge maand. In maart 1964 is er van lenteweer geen sprake tussen 3 en 11maart zit de gemiddelde etmaal temperatuur zelfs onder nul.
30maart 1964 is het tweede paasdag in Nederland en plaatselijk valt er sneeuw. Nu anno 2009 zijn de paasdagen van 1964 de koudste tot nu toe, in De Bilt op 29/30 maart geen hogere maxima van 3,9 en 4,5 graden. In een groot deel van Europa valt er sneeuw en is het koud.
De zonnigste en warmste Pasen beleefden we in 1949 (Pasen viel toen op 17 april) met temperaturen van 25 tot 30 graden en in De Bilt 12 uur zon.
18juli 1964 is het in het zuiden van het land met 36.6grc zeer warm. Als reactie op de hitte ontstaat er een zwaar onweer met zeer zware windstoten. Een angstaanjagende rolwolk komt opzetten, de met name over het westen van het land rolde met een snelheid van 80km/uur. Zelfs het KNMI is zwaar onder de indruk van deze geweldige rolwolk, binnen en buiten was het om 18.55uur in de vooravond zo donker dat je zonder lamp niets kon lezen. Net achter de rolwolk plotseling hevige windstoten en wolkbreukachtige slagregens met hagel. Het koelt in september 1964 al lekker af in Wageningen wordt s, morgens de laagste temperatuur die dag gemeten van amper 0.2grC boven nul. In de kerstnacht is er zware sneeuwval, de eerste volledige witte kerst sinds 1950 is een feit, het vriest in de nacht naar tweede kerstdag streng, en wordt hiermee de koudste nachtnacht tot nu toe. Op tweede kerstdag is het zeer zonnig met temperaturen iets onder nul. Maar op 30dec valt de dooi in, en wordt het een natte jaarwisseling.
1965 Over de De winter van ‘65 kunnen we kort zijn, deze is na de record koude winter van ‘63 en de koude winter van ‘64 erg mild. Januari is erg onstuimig aan het eind van de maand wordt het iets meer winters. OP 12 en 13 feb een fikse storm met hagelbuien, vervolgens komt er een nawintertje op gang die tot half maart gaat duren. Op 3maart vriest het in Nederland nog 10graden. Brigitte Bardot zingt deze dagen Ay, Que Viva La Sangria, nou dat mocht er begin april ‘65 wel aan te pas komen.
1 april 1965, dit is geen 1april grap namelijk wijst de hygrometer in de Bilt een vochtigheid percentage aan van maar 6%, om dorstig van te worden. De zomer van 1965 valt in het water, vooral in juli is het koud en nat
Na een warme 7e november van 1965 waarbij het plaatselijk in het zuiden van het land 20.5gr wordt vriest het van af 11november stenen uit de grond, in het noorden van het land komt het kwik in ruim 8dagen niet eens meer boven nul uit
Op 16 november vriest het in Eelde ruim13.3grC en dit maakt november 1965 een thermisch bijzondere maand is geworden. Op 17juni is het noodweer, In Barneveld valt er maarliefst 70mm aan regen naar beneden. Oldenbroek doet op 26juli lekker mee met ook 70mm neerslag. 30juli is het erg koud in het midden van het land wordt het niet warmer dan 16graden tot heden de koudste 30e juli in ons kikkerlandje. Op 24augustus valt er in het Zuid-Hollandse Goudzwaard 74mm neerslag tijdens een hevige donderbui. Op 20 september 1965 kan het zomaar flink koud zijn, op de vliegbasis Twente zakt het kwik ver onder uit naar -3.7grC. En het blijft fris hoor, ook op 15november is het koud de Bilt noteert 8graden vorst, in Leeuwarden wordt op 14 november 1965 geschaatst op natuurijs. In Eelde komt het twee dagen later op de 18e met -0.8grC ook niet meer boven het vriespunt. Maar ook op 18nov valt de dooi in met een ongekende chaos in het verkeer. Als klap op de vuurpijl woedt er op 20 en 21 november een sneeuwstorm die op de wadden veel sneeuw achter laat. De kou wordt intenser, vliegveld Eelde noteert op 22 november -13.1grC. Op 29 en 30november worden we opgeschrikt door een hevige storm. De barometer in de Bilt zakt zelfs naar 964.0hPa. Aan nattigheid ook in december geen gebrek, op 10december valt er in Abcoude 50mm neerslag naar beneden, dit tijdens passage van een front van alweer een stormdepressie die het treinverkeer tussen Amersfoort en Zwolle tot stilstand brengt. Opnieuw zakt de barometer naar de bodem van de put naar 957hPa. In het zuiden van het land raakt de Maas buiten haar oevers door deze record natte decembermaand
1966 Boudewijn de Groot - Er komen andere tijden (1966) dat is in 1966 niet veel anders.
Koning winter balt in januari 1966 zijn vuist en overrompelt het noorden van het land op 8 januari. De temperatuurverschillen waren op enig moment enorm groot zo meld Eelde om 10 s’avonds ijsregen bij een harde oosten wind en 5graden onder nul, even verder op in Twente is het dan 10graden boven nul bij een westelijke wind. Die zelfde avond barst er boven de lijn Hoorn Eelde een sneeuwstorm los van ongekende weerga, bomen waaien om en het verkeer ligt volledig lam. Op de ramen van huizen die naar het oosten zijn gericht zit een laag ijs door de ijzel van wel 6cm.
Op 15januari 1966 valt er in delen van het land zoveel sneeuw dat de spoorwegen te maken krijgen met complete chaos. Diverse elektrische treinen komen stil te staan en moeten door oude stoomlocs weer naar de thuisbasis worden gesleept. Het is een sneeuwrijke maand op sommige plaatsen valt er gedurende 12 dagen sneeuw.
2 februari begint het te ijzelen autowegen veranderen in ijsbanen, in de avond begint het ook nog eens te sneeuwen en 2dagen later op de 4feb wordt voor het eerst sinds de strenge winter van 1963 de ijselmeertocht gereden.
7 februari 1966 de dooigrens licht in deze dagen precies over Nederland, dit gaat een week zo door met alle ongemakken van dien. Het ijzelt en sneeuw bijna dagelijks en Friesland en Groningen worden geplaagd door ijzel en sneeuwstormen, over een strook van 30km breed valt er 25mm aan regen bij temperaturen van enkele graden onder nul, draadbreuken verduisteren grote delen van de noordelijk provincies, de vorst zou uiteindelijk gaan winnen, Na enkele koude nachten met 22 graden vorst valt eindelijk de dooi op 19februari in. In Eelde is het het koudst geweest met -15.8grC. Op 17maart woedt er nog een voorjaarsstorm. Op Schiphol wordt een windstoot van 42m/sec geregistreerd. April doet ook dit jaar wat hij wil en op 13 en 14 april is er pittige nachtvorst. De zomer stelt niet veel voor maar wel valt er erg veel regen op 20juli in Veenendaal maarliefst 109mm, de zomer van 1966 in zijn geheel is ook erg nat
Dan op 31december 1966 is er in totaal ruim 1066mm aan neerslag gevallen, dit is de eerste maal dat de grens van 1000mm in het midden van het land wordt overschreden.
1967 Thérèse Steinmetz - Ring dinge ding wie klopt er aan mijn deur, niet koning winter
laten we de zachte winter van ’67 maar snel over slaan
Op 23 februari 1967 woedde er een zware storm met soms orkaankracht op de Waddeneilanden en in de Duitse bocht, er vallen 22 slachtoffer te betreuren25juni 1967 Zeer zwaar onweer en hagel. In Chaam en Tricht zorgen een aantal tornadoos voor een complete chaos, er vallen hagelstenen van 4cm doorsnee. De windhoos van Chaam trekt om 16.30 over en trekt dan verder naar Tricht om daar om 17.30 aan te komen. Ook in de plaats Oostmalle België worden 17woningen verwoest. Een dag er voor waren er al windhozen in Noord-Frankrijk waargenomen.
(Foto's: A.C. Frenks, R.M. Blewanus, H.L. v.d.Merwe, J.L. v.Eisden).
Het KNMI laat in de middag al waarschuwingen uit gaan, een zwaardere windhoos als die in Tricht is sinds dien niet meer waargenomen. September is ook flink nat zijn, in Stavoren valt op 23september 34mm naar beneden. Maar thermische hoogstandjes moet je nooit uitsluiten, op 23 september wordt het plaatselijk in het zuiden van het land nog 30.4grC. De bilt komt op 25.4graden en het etmaal gemiddelde temperatuur is op die dag record hoog met 19.8grC. In een woelige 17e oktober woedt er een zware storm op de kust de schade die wordt aangericht is zeer aanzienlijk. Koude boel, op 11 december in Emmen vriest het die morgen -14.8grC. Tussen 6 en 21december elke dag sneeuw en felle kou.
1968 Heintje komt ons Heidschi bumbeidschi (1968) brengen
In januari 1968 duiken we gelijk met z’n allen de kou in met een reeks aan sneeuwdagen, maar tussen 9 en 13jan is het gemeen koud met lage minima boven een sneeuwdek.
13januari 1968 is het zeer koud, in Dedemsvaart zakt het kwik naar -24graden Zelfs in Vlissingen zakt het kwik naar -7grC.
De 14e jan felle dooi met temperaturen van +10graden ruim 27graden verschil met de vorige dag. Februari en maart zijn weinig winter met veel zonloze dagen. Met temperaturen rond het vriespunt en met nu en dan sneeuw. Op 25maart een thermische opleving. De Bilt haalt de zomerse grens niet maar komt met 23.9 een dagrecord toch vrij dicht in de buurt.
29-3-1968: ZOMERS WARM IN ZUIDELIJK NEDERLAND:
De hoogste temperatuur die ooit in maart is waargenomen was op 29 maart 1968. In Venlo en Gemert werd het met 25.6 graden zomers warm. De gemiddelde temperatuur van die maartmaand is niet eens zo bijzonder hoog 6.0°C in de Bilt tegen normaal, volgens de toen geldende normalen, 5.0 graden. De eerste helft van de maand verloopt duidelijk te koud met 7 maal lichte vorst en enkele sneeuwdagen. Vanaf de 23e wordt het warmer doordat er boven midden Europa een hogedrukgebied komt te liggen die samen met een storing ten westen van ons land zorgt voor een zuidelijke stroming waarmee zachte lucht naar onze omgeving werd getransporteerd. Op 24 maart komt het kwik in de Bilt dan ook voor de eerste keer dit jaar boven de 20°c. Daarna zitten we tot de 28e tijdelijk in wat minder zachte lucht maar op 28 maart draaide de wind door nieuwe hogedruk boven midden Europa naar het zuidoosten:
Met de zuidoostenwind wordt zeer zachte lucht aangevoerd.
In de Bilt steeg het kwik tot 23.9 graden en die waarde staat nu nog steeds te boek als de hoogste waarde die ooit in maart is gemeten. In Twente bedraagt het verschil in dagelijkse gang maarliefst 22.3graden, s’morgens is het -1.4grC en overdag 20.9grC.
Na deze historische maartdag is het voorlopig even voorbij met de warmte. Op 30 maart passeert er een koufront die de extreem zachte lucht opruimt. Er volgen 2 weken met koud weer en op 3 april valt er zelfs weer wat (natte) sneeuw in de Bilt. Op 9april vriest het plaatselijk meer dan 5graden, gelukkig maar voor even want tien dagen later wordt het volop zomers, rond de 21april wordt de warmste derde decade genoteerd, in Venlo wordt het 32.2grC tropische in april. De warmte blijft ook in de nacht hangen het wordt in de Bilt op 23 april s’nachts niet kouder dan 16.4grC. De zomer van 1968 is ronduit normaal maar wel iets aan de natte kant. In Noord-Hollandse Bergen wordt er de 29e augustus een enorme plas water afgetapt van 97mm. Dronten doet op 12 september goed mee met 88mm. Oktober is gemiddeld zeer zacht, november is kouder en op tweede kerstdag is het op veel plaatsen wit door 25cm vers gevallen sneeuw
1969 Johan Cruyff - Oei oei oei, dat was me weer een loei (1969) maar
De winter wil in januari niet echt van start gaan, er valt geen enkele ijsdag in januari te noteren. Pas op 14 februari vriest het landelijk streng met -16grC. En er valt half februari veel sneeuw, in deze winter in zijn geheel valt er erg veel sneeuw, totaal zelfs meer dan een halve meter. Tussen 10 en 19 februari een belangrijke derde vorstperiode van de winter, het vriest matig en op drie dagen streng. Op de 14e duikelt het kwik in het midden van het land naar -14grC. Niet alleen bij ons is het koud, maar in heel West-Europa is het bokkoud.
Op 16 februari 1969 sneeuwde het zwaar en dat op carnavalszondag. Van 16 tot 18maart 1969 waren er 3 ijsdagen op rij in het noorden van ons land te bespeuren met daarbij een harde tot stormachtige oostenwind. Zelfs op 29maart vriest het 6graden. In het zuidoosten wordt op 9april 1969 bijna een zomerse dag genoteerd met 24.8grC. Maar dat is snel voorbij want op het vliegveld Eelde zakt het kwik op 19april naar -8.1grC, gemeten boven een sneeuwdek van 2 tot 4cm dat wel natuurlijk. Op 13 mei prima voorjaarsweer met 32.7 graden in het Limburgse, maar toen was de warmte snel verdwenen op 19mei wordt het in het midden van het land niet warmer dan 8a9graden overdag. Dit is de laagste temperatuur gemeten op de 19e mei van de vorige eeuw. Slecht weer op 2augustus in Maastricht valt ruim 95mm aan neerslag, volgens het KNMI valt er in Beek op het vliegveld 113mm. 16augustus is het wederom raak, in Purmerend wordt deze dag 84mm neerslag afgetapt. Oktober 1969 is vrij en in november wordt het aan het eind van de maand kouder. Op 4e december is de vorst in het land en is het een aantal weken flink koud, zo koud is het sinds 1933 en december 1890 niet meer geweest op 7dec valt er matige sneeuw en van 10 t/m 12 dec. wordt er matige vorst gemeten. Aan sneeuw geen gebrek op 15 en dec. uitgebreide sneeuwval en vlak voor de kerst op 21 dec. nog een dik pak er bij, maar de kerstdagen zijn helaas niet winters. Juist na de kerst op de 27 keert de koude terug, en menig een viert oud en nieuw bij de houtkachel, buiten vriest het 10graden. Binnen wachten we op de twaalf slagen van de klok die ons in een nieuw decennium zullen brengen, de zeventiger jaren.
bronnen: Bar en Boos: J.Buisman, youtube, Jan Versteegd, KNMI.
